Verantwoordelijkheid
door de keten heen

Producentenverantwoordelijkheid

Verantwoordelijk productbeheer

Producentenverantwoordelijkheid

Producentenverantwoordelijkheid houdt in dat producenten en importeurs (mede) verantwoordelijk zijn voor het beheer van producten die door hen op de markt zijn of worden gebracht, ook in het afvalstadium van deze producten. Producentenverantwoordelijkheid houdt echter tevens in dat er schone productie plaatsvindt en dat er schone producten worden gemaakt als ook producten die energie efficiënt zijn en die in de afvalfase een zo gering mogelijke milieubelasting veroorzaken. Ook zaken als arbeidsomstandigheden, gebruiksgemak, grondstoffenbeheer maken deel uit van producentenverantwoordelijkheid.


Invulling producentenverantwoordelijkheid
Producentenverantwoordelijkheid houdt in dat producenten en importeurs (mede) verantwoordelijk zijn voor het beheer van apparaten die door hen op de markt zijn of worden gebracht, óók in het afvalstadium van deze apparaten. In dat kader streven de procenten en importeurs ernaar zoveel mogelijk afgedankte apparatuur in te zamelen. Het is gunstig om e-waste te hergebruiken omdat een groot van deel van de gebruikte grondstoffen opnieuw ingezet kan worden en omdat e-waste milieuschadelijk materiaal kan bevatten.

Producentenverantwoordelijkheid kan collectief of individueel worden ingevuld. De producenten en importeurs in Nederland hebben om een aantal redenen bewust gekozen voor een collectieve oplossing.

 

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
Producentenverantwoordelijkheid kan worden gezien als onderdeel van het maatschappelijk verantwoord ondernemen door producenten (MVO, ook wel duurzaam ondernemen). Zij is dus gebaseerd op de Triple-P benadering die zich richt op economische prestaties (profit), met respect voor de sociale aspecten (people) en binnen de ecologische randvoorwaarden (planet).

Maatschappelijk verantwoord ondernemen kan door producenten op vele manieren worden ingevuld. Deze website richt zich voornamelijk op de oplossingen die producenten zoeken voor het terugnemen van de elektr(on)ische apparaten. Onderwerpen als het productieproces en het energieverbruik tijdens de levensduur komen slechts zijdelings aan de orde. 

 

Productie
Productie van elektrische en elektronische apparaten vindt niet of nauwelijks meer plaats in Nederland. Wel staan bij de productie van deze apparaten meer en meer duurzame principes centraal zoals:

  • Ecodesign (rekening houden met de milieubelasting van het product)
  • Design for Recycling (DfR) (ontwerpen met het oog op het hergebruik, waarbij het doel is om de hoeveelheid restafval terug te dringen bij de productie en demontage)
  • Design for the Environment (DfE) (ontwerpen met het oog op de energie-efficiency, innoverende materialen en de mogelijkheid tot recycling van het product)

Deze principes zijn gericht op het ontwerpen van apparaten die tijdens de productie, in de gebruiksfase en na afdanking minder emissies, lager gebruik van grondstoffen en minder energieverbruik veroorzaken.

Apparaten worden veelal in het land van productie ontworpen. De Nederlandse importeurs hebben weinig invloed op het design en op de productie. Daarbij komt dat de Nederlandse afzetmarkt op de wereldmarkt een te bescheiden plaats inneemt om dit af te kunnen dwingen. Toch is de rol van de Nederlandse industrie niet uit te vlakken. Er wordt bijvoorbeeld veel onderzoek gedaan naar betere inzamelings- en verwerkingsmethoden. Deze kennis over afdanken, inzamelen en recyclen wordt tijdens symposia en congressen regelmatig beschikbaar gesteld aan de producenten en andere geïnteresseerden.

 

Hergebruik
In toenemende mate wordt bij aankoop van nieuwe apparatuur de oude ingeleverd bij de winkelier. Vaak ook doet de consument (de ‘ontdoener' in vaktermen) in de winkel afstand van het apparaat als reparatie te duur blijkt. Deze afgedankte apparaten worden verantwoord verwerkt op kosten van de producenten en importeurs.

Een groot aantal apparaten begint echter na afdanking door de eerste gebruiker een tweede leven omdat het apparaat verkocht of weggegeven wordt. Dan is er sprake van hergebruik. Pas nadat de allerlaatste gebruiker afstand doet van het apparaat, is er sprake van e-waste.